You are here
OSH_006234.jpg

Risicobeoordeling — Rollen en verantwoordelijkheden

De bescherming van de veiligheid en de gezondheid van werknemers in Europa is gebaseerd op risicobeoordeling en risicobeheersing. Voor een effectieve risicobeoordeling op de werkplek moeten alle betrokkenen een goed inzicht hebben in de juridische context, concepten, het proces van de inventarisatie en evaluatie van risico’s en de rol die de belangrijkste actoren die bij het proces betrokken zijn, moeten spelen.

Rol en verantwoordelijkheden van de werknemer

Het is van groot belang dat de werknemers bij de risicobeoordeling worden betrokken. Zij kennen de problemen en weten wat er daadwerkelijk speelt bij het uitvoeren van hun taken of werkzaamheden; daarom dienen zij deel te nemen aan de beoordeling. Hun praktische kennis of competentie is vaak ook gewoon nodig om werkbare preventieve maatregelen te formuleren.

De betrokkenheid van de werknemers is niet alleen een recht; zonder deze betrokkenheid kan de werkgever geen effectief en efficiënt arbeidsgerelateerd gezondheids- en veiligheidsbeleid voeren.

Werknemers en/of hun vertegenwoordigers moeten:

  • geraadpleegd worden over de afspraken omtrent de organisatie van de risicobeoordeling en de aanstelling van degenen die deze taak uitvoeren;

  • meewerken aan de risicobeoordeling;

  • hun toezichthouders of werkgevers waarschuwen voor zaken die zij als een risico ervaren;

  • melding maken van veranderingen op de werkplek;

  • op de hoogte worden gesteld van de risico's voor hun veiligheid en gezondheid en van de maatregelen die nodig zijn om deze risico's te elimineren of te beperken;

  • worden betrokken bij het beslissingsproces over door te voeren preventieve en beschermende maatregelen;

  • de werkgever verzoeken passende maatregelen te treffen en voorstellen in te dienen om gevaren zoveel mogelijk te beperken of het gevaar bij de bron weg te nemen;

  • meewerken met de werkgever om voor een veilige werkomgeving te zorgen;

  • worden opgeleid/instructies ontvangen over de te treffen maatregelen;

  • aan de hand van de training en instructies van de werkgever zoveel mogelijk zorgen voor hun eigen gezondheid en veiligheid en die van anderen op wie hun handelingen invloed hebben.

Daarnaast moeten vertegenwoordigers van werknemers worden opgeleid zodat zij begrijpen wat risicobeoordeling inhoudt en wat hun rol daarbij is.

Rol en verantwoordelijkheden van de werkgever

Werkgevers moeten zich terdege voorbereiden om hun verantwoordelijkheid voor de risicobeoordeling te nemen en de maatregelen nemen die nodig zijn voor de veiligheid en de gezondheid van hun werknemers. Zij doen dit bij voorkeur via een actieplan voor het wegnemen of beperken van risico's.

Dit actieplan behelst:

  • het in opdracht geven, organiseren en coördineren van de risicobeoordeling;

  • het aanwijzen van de geschikte personen voor het uitvoeren van de beoordeling.

    • De risicobeoordeling kan worden uitgevoerd door:

      • de werkgever zelf,

      • door de werkgever aangewezen werknemers,

      • externe beoordelaars en dienstverleners indien er op de werkplek geen bekwaam personeel voorhanden is.

    • Mensen kunnen hun geschiktheid aantonen aan de hand van de volgende capaciteiten:

      • inzicht in de algemene aanpak van risicobeoordelingen,

      • de vaardigheid om dit toe te passen op de werkplek,

      • het vermogen om situaties aan te wijzen waarvan zij zonder hulp het risico niet goed kunnen beoordelen en advies te geven over de eventuele noodzaak om verdere ondersteuning in te roepen;

  • het overleggen met vertegenwoordigers van werknemers over afspraken voor de benoeming van beoordelaars;

  • het beschikbaar stellen van de benodigde informatie, opleiding, resources en ondersteuning aan beoordelaars die uit de eigen gelederen van het bedrijf komen;

  • het zorgen voor adequate coördinatie tussen beoordelaars (indien van toepassing);

  • het betrekken van het management bij de risicobeoordeling en het stimuleren van de deelname van werknemers;

  • het vaststellen van regelingen voor het evalueren en herzien van de risicobeoordeling;

  • ervoor zorgen dat de uitkomsten van de risicobeoordeling worden meegenomen in preventieve en beschermende maatregelen;

  • ervoor zorgen dat de risicobeoordeling wordt gedocumenteerd;

  • het toezicht houden op preventieve en beschermende maatregelen om hun effectiviteit te waarborgen;

  • het op de hoogte brengen van werknemers en/of hun vertegenwoordigers van de resultaten van de risicobeoordeling en van de genomen maatregelen (de documenten beschikbaar stellen).

Advies voor degenen die de risicobeoordeling uitvoeren

Degenen die de risicobeoordeling op de werkplek uitvoeren, dienen op de hoogte te zijn van:

  • gevaren en risico's die al bekend zijn, en van de manier waarop ze ontstaan;

  • de materialen, arbeidsmiddelen en technologie op de werkplek;

  • werkprocedures en organisatie en interactie van werknemers met de gebruikte materialen;

  • het type, de kans, de frequentie en de duur van de blootstelling aan gevaren. In een aantal gevallen kan dit betekenen dat moderne, beproefde meettechnieken worden toegepast;

  • het verband tussen blootstelling aan een gevaar en het effect daarvan;

  • de wettelijke normen en vereisten die relevant zijn voor de risico's die op de werkplek voorkomen;

  • de goede praktijken op gebieden waar geen specifieke wettelijke normen gelden.

Werkgevers moeten ervoor zorgen dat de uitvoerder van de risicobeoordeling, of dit nu een werknemer of een externe consultant is, praat met de werknemers of met anderen, bijvoorbeeld aannemers, die de werkzaamheden feitelijk uitvoeren.

Als werknemers van verschillende werkgevers op één werkplek samenwerken, moeten beoordelaars informatie over bestaande risico's en gezondheids- en veiligheidsmaatregelen delen om deze risico's aan te pakken. De werkgever moet de juiste voorwaarden hiervoor scheppen.