You are here

Primary tabs

OSH_006234.jpg

Ocena ryzyka zawodowego – zadania i obowiazki

W Europie bezpieczenstwo i zdrowie pracowników sa chronione dzieki podejsciu opartemu na ocenie ryzyka i zarzadzaniu nim. Aby ocena ryzyka zawodowego była skuteczna, wszyscy zainteresowani musza dobrze rozumiec kontekst prawny, koncepcje, sam proces oceny ryzyka oraz role głównych podmiotów zaangazowanych w ten proces.

Role i obowiązki pracowników

Ważne jest, żeby w ocenie ryzyka uczestniczyli pracownicy. Znają oni problemy i posiadają szczegółowe informacje o rzeczywistej sytuacji podczas wykonywania przez nich zadania lub czynności, a więc powinni być zaangażowani w taką ocenę. Ich wiedza praktyczna lub kompetencje często także są potrzebne do opracowania możliwych do zrealizowania środków zapobiegawczych.

Udział pracowników jest nie tylko ich prawem, ale ma fundamentalne znaczenie dla skutecznego i sprawnego zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy przez pracodawcę.

Pracownicy i/lub ich przedstawiciele mają prawo/obowiązek:

  • konsultacji w sprawach dotyczących organizacji oceny ryzyka oraz wyznaczenia osób wykonujących to zadanie

  • uczestniczenia w ocenie ryzyka

  • powiadamiania przełożonych i pracodawców o zauważonym ryzyku

  • informowania o zmianach w miejscu pracy

  • informowania się o zagrożeniach dla ich zdrowia i bezpieczeństwa oraz o środkach wymaganych do wyeliminowania lub ograniczenia tych zagrożeń

  • włączania ich w proces podejmowania decyzji w sprawie wprowadzanych środków zapobiegawczych i środków ochrony

  • zwracania się do pracodawcy z prośbą o wprowadzenie odpowiednich środków i przedstawiania propozycji zminimalizowania zagrożeń lub zlikwidowania ich u źródła

  • współpracy, aby pomóc pracodawcy w zapewnieniu bezpiecznego środowiska pracy

  • szkolenia/otrzymywania instrukcji dotyczących wprowadzanych środków

  • troszczenia się w miarę możliwości o zdrowie i bezpieczeństwo swoje oraz innych osób, których dotyczą skutki ich działań zgodnie ze szkoleniem i instrukcjami otrzymanymi od pracodawcy

Ponadto ważne jest przeszkolenie przedstawicieli pracowników, żeby rozumieli, na czym polega ocena ryzyka i jaka odgrywają w niej rolę.

Role i obowiązki pracodawców

Pracodawcy powinni starannie zaplanować to, co zamierzają zrobić, aby wywiązać się ze swoich obowiązków związanych z przeprowadzaniem oceny ryzyka oraz wprowadzić środki konieczne do zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Zaleca się, żeby robili to zgodnie z planem działania w celu wyeliminowania lub kontrolowania różnych rodzajów ryzyka.

Taki plan działania powinien obejmować:

  • zlecenie, zorganizowanie i koordynowanie oceny

  • wyznaczenie kompetentnych osób do przeprowadzania ocen

    • osobami przeprowadzającymi ocenę ryzyka mogą być:

      • sami pracodawcy

      • pracownicy wyznaczeni przez pracodawcę

      • eksperci zewnętrzni i służby zewnętrzne, jeśli w miejscu pracy nie ma kompetentnych pracowników

    • osoby te mogą udowodnić swoje kompetencje, wykazując:

      • zrozumienie ogólnego podejścia do oceny ryzyka

      • umiejętność zastosowania tego zrozumienia do konkretnego miejsca pracy

      • umiejętność identyfikowania sytuacji, w których odpowiednia ocena ryzyka nie będzie możliwa bez pomocy oraz zdolności do udzielania porad w sprawie dalszej pomocy

  • konsultowanie się z przedstawicielami pracowników w sprawie ustaleń dotyczących wyznaczania osób do przeprowadzania tych ocen

  • zapewnianie potrzebnych informacji, szkoleń, zasobów, czasu i wsparcia ekspertom będącym pracownikami pracodawcy

  • zapewnianie odpowiedniej koordynacji między ekspertami (w odpowiedniej sytuacji)

  • włączenie kierownictwa i zachęcanie do udziału pracowników

  • określenie ustaleń dotyczących przeglądu i korekty oceny ryzyka

  • dopilnowanie, aby środki zapobiegawcze i środki ochrony uwzględniały wyniki oceny ryzyka

  • zapewnienie sporządzenia dokumentacji oceny ryzyka

  • monitorowanie środków zapobiegawczych i środków ochrony w celu utrzymania ich skuteczności

  • informowanie pracowników i/lub ich przedstawicieli o wynikach oceny i o wprowadzonych środkach (udostępnianie im tych dokumentów).

Porady dla osób przeprowadzających ocenę ryzyka

Osoby przeprowadzające oceny ryzyka w pracy powinny dysponować wiedzą i/lub informacjami na temat:

  • znanych już zagrożeń i rodzajów ryzyka oraz sposobów ich powstawania

  • materiałów, urządzeń i technologii wykorzystywanych w pracy

  • procedur roboczych oraz organizacji pracy, a także kontaktu pracowników ze stosowanymi materiałami

  • typu, prawdopodobieństwa, częstotliwości i czasu trwania narażenia na zagrożenia. W niektórych przypadkach może to oznaczać posłużenie się nowoczesnymi, zatwierdzonymi technikami pomiarowymi

  • związku między narażeniem na zagrożenie a jego skutkiem

  • norm i wymagań prawnych odnoszących się do rodzajów ryzyka występujących w danym miejscu pracy

  • tego, co uważa się za dobre praktyki w dziedzinach, w których nie ma określonych norm prawnych.

Pracodawcy powinni dopilnować, aby osoba dokonująca oceny ryzyka, bez względu na to, czy jest to pracownik czy zewnętrzny konsultant, porozmawiała z pracownikami lub innymi osobami, np. aktualnie pracującymi kontrahentami.

Tam, gdzie w jednym miejscu pracują pracownicy zatrudniani przez różnych pracodawców, może okazać się, że eksperci muszą udostępniać sobie nawzajem informacje o rodzajach ryzyka oraz środkach z zakresu BHP wprowadzonych w celu ich wyeliminowania. Do pracodawcy należy ułatwienie tego.