You are here
OSH_002178_0.jpg

Hvernig á að framkvæma áhættumat?

Á ESB-stigi eru engar fasta reglur um hvernig framkvæma á áhættumat (þú ættir að athuga viðeigandi löggjöf í þínu landi sem snýr að áhættumati). Aftur á móti eru tvær meginreglur sem ávallt ætti að hafa í huga þegar farið er af stað með áhættumat:

  • að byggja matið þannig upp að þar sé tryggt að tekið sé tillit til allra viðeigandi ógna og áhætta (t.d. að ekki sé litið framhjá ákveðnum verkefnum, s.s. þrifum, sem eru mögulega unnin utan venjulegs vinnutíma, eða öðrum deildum á borð við sorpþjöppun);

  • þegar áhætta er greind, að hefja matið á fyrstu meginreglunum með því að skoða hvort hægt sé að koma í veg fyrir áhættuna.

Þrepaskipt nálgun á áhættumat

Evrópski leiðarvísirinn um áhættumat á vinnustað felur í sér aðferð sem byggir á nokkrum ólíkum þrepum. Þetta er ekki eina leiðin til að framkvæma áhættumat, en það eru til margs konar aðferðir við að ná þessu sama markmiði. Það er engin ein „rétt“ leið til að framkvæma áhættumat og ólíkar aðferðir geta virkað við ólíkar aðstæður.

Markviss fimm-skrefa aðferð (sem felur í sér þætti hættustýringar), eins og sú sem fjallað er um hér að neðan, gæti hentað vel fyrir flest fyrirtæki, sér í lagi smærri og meðalstór fyrirtæki.

1. skref Hættur greindar og það starfsfólk sem er í hættu vegna þeirra

Leita að þáttum í vinnu sem gæti valdið skaða og finna út hvaða starfsfólk gæti verið í hættu vegna þeirra.

2. skref Mat og forgangsröðun áhættu

Mat á núverandi áhættum (alvarleiki og líkur á skaða...) og forgangsröðun á þeim eftir mikilvægi.

3. skref Ákveða fyrirbyggjandi aðgerð

Greina viðeigandi aðgerðir til að koma í veg fyrir og stýra áhættunum.

4. skref Grípa til aðgerða

Innleiða fyrirbyggjandi varnaraðgerðir með forgangsáætlun.

5. skref Eftirlit og yfirferð

Fara þarf yfir áætlunina með reglulegu millibili til að tryggja að hún sé í gildi.

Samt sem áður er mikilvægt að gera sér grein fyrir að til eru aðrar aðferðir sem virka álíka vel, sér í lagi fyrir flóknari hættur og aðstæður. Sú matsaðferð sem notuð er veltur á:

  • eðli vinnustaðar (t.d. föst starfstöð eða tímabundin);

  • gerð ferla (t.d. endurteknar aðgerðir, síbreytileg ferli eða ferli í þróun, unnið eftir þörfum);

  • verkinu sem unnið er (er það endurtekið, óreglubundið eða mjög áhættusamt);

  • tæknilegu flækjustigi.

Í sumum tilfellum gæti ein aðferð nægt til að ná yfir allar áhættur á vinnustað. Í öðrum tilfellum gæti þurft að beita ólíkum aðferðum á mismunandi hluta vinnustaðarins.

Skrásetning áhættumats

Halda þarf skrásetningu á niðurstöðum áhættumats á vinnustað til haga. Slíka skrá má nota sem viðmið fyrir:

  • þær upplýsingar sem miðla þarf til hlutaðila;

  • eftirlit til að meta hvort nauðsynlegar aðgerðir hafa verið innleiddar;

  • sönnun til að sýna yfirvöldum sem annast eftirlit;

  • sérhverja endurskoðun ef aðstæður breytast.

Mælt er með að skrá að minnsta kosti eftirfarandi upplýsingar:

  • nafn og hlutverk aðila sem framkvæmir skoðunina;

  • hættur og áhættur sem voru greindar;

  • hópar starfsfólks sem búa við ákveðnar áhættur;

  • nauðsynlegar varnaraðgerðir;

  • upplýsingar um innleiðingu aðgerða, t.d. nafn þess aðila sem er ábyrgur og dagsetning;

  • upplýsingar um eftirlit og fyrirkomulag yfirferðar, auk dagsetninga og hlutaðeigandi aðila;

  • upplýsingar um þátttöku starfsfólks og fulltrúa þeirra í áhættumatsferlinu.

Skár yfir möt þarf gera í samráði við og með þátttöku starfsfólks og/eða fulltrúa þeirra og þurfa að vera þeim aðgengilegar til upplýsingagjafar. Viðeigandi starfsfólk þarf, hvernig sem öðru líður, að vera upplýst um niðurstöður hvers mats sem tengist þeirra starfsstöð og um aðgerðir sem gripið er til í samræmi við niðurstöður matsins.